نفی هرگونه سازش با قدرت های سلطه دستاورد گفتمان نه شرقی و نه غربی انقلاب اسلامی
 دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران در عرصه های مختلف؛
اثرگذاری ممتاز در معادلات قدرت منطقه ای؛بازتاب جاذبیت گفتمان انقلاب اسلامی
پیروزی انقلاب،استقرار نظام جمهوری اسلامی و تداوم آن به تاثی از نقش اسلام سیاسی و ایدئولوژی آن،پویایی گفتمان شیعی به تدریج نفوذ ایران در بازسازی، احیا و ظهور جنبش های رهایی بخش ضد استبدادی و  استعماری را در منطقه و شمال آفریقا فزونی بخشید.

پایگاه تحلیلی خبری البرزبان: به اعتقاد اغلب نظریه پردازان بزرگ شرقی و غربی، مکتب تشیع و پیروی اکثریت مردم ایران از معارف عمیق این مذهب تاثیر شگرفی بر تاریخ رویدادهای سیاسی و اجتماعی ایران گذاشته است. سازه ی شیعه در عصری که حضور دین در جامعه پایان یافته تلقی می شد با نقش آفرینی سیاسی و تبلور در نمود سیاسی شدن در پدیده ی انقلاب اسلامی  توانست حکومت تشکیل دهد و زمینه ی ورود  به مناسبات سیاسی و معادلات قدرت جهانی و منطقه ای را برای کشور ایران فراهم کند.

آنچه در این نوشتار کوتاه در حال تبیین و تحلیل است نه بررسی تاثیر نظام عقیدتی شیعه در رویداد مهم انقلاب اسلامی است بلکه در ابتدا ذکر مقدمه ای از عاملیت هدایت کننده ی تشیع در پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان نقطه ی آغاز موج اثر گذاری بر ساختار قدرت جهانی و در ادامه تفسیر شکستن ساختارهای موجود در نظام بین المللی و تبدیل شدن رسمی جمهوری اسلامی ایران به عنوان بازیگری بسیار تعیین کننده در قلمرو سیاست جهانی و منطقه ای است.

به عبارت روشن تر انقلاب اسلامی با پیوند دین و سیاست الگوپذیری از فرهنگ سیاسی شیعی و تبعیت از روحانیت آگاه موازنه ی فضایی و ژئوپلیتیکی دوران جنگ سرد بین دو قطب شرق و غرب را در هم شکست این مهم از دو طریق ممکن شد: نخست این که هویت جدیدی مبتنی بر گفتمان اسلامی_شیعی را به دنیای خسته از دو الگوی زیست لیبرالیسم و کمونیسم معرفی کرد. و دوم آن که با شکستن زنجیره ی موازنه ی قدرت دوران جنگ سرد غرب را در موقعیت فرو دست و شرق را در موقعیتی فرا دست قرار داد(۱) که در نهایت این روند وحشت و تحریک قطب غربی به اتخاذ یک سلسله استراتژی های عملیاتی_نظامی آمریکا علیه شوروی زمینه ی سقوط نظام دو قطبی را فراهم ساخت.

پس از پیروزی انقلاب، استقرار نظام جمهوری اسلامی و تداوم آن به تاثی از نقش اسلام سیاسی و ایدئولوژی آن،پویایی گفتمان شیعی به تدریج نفوذ ایران در بازسازی، احیا و ظهور جنبش های رهایی بخش ضد استبدادی و ضد استکباری و استعماری_ آنان که دغدغه ی بازگشت به هویت اصیل دینی را داشتند و خواهان استقرار اسلام سیاسی پویا و عملگرا، عدالت طلبی و نفی سلطه ی بیگانه بودند، در جوامع مسلمان و حتی غیر مسلمان) خاورمیانه، شمال آفریقا و حتی آمریکای جنوبی) فزونی یافت دیری نگذشت و حدود سه دهه بعد با گسترش دخالت های آمریکا و اسرائیل برای اجرای طرح های صهیونیستی در خاورمیانه  خیزش جهانی مستضعفین علیه مستکبرین و تغییر گفتمان منازعات و صف بندی های جهانی را هویدا ساخت که تا به الان نیز این تقابل و تخاصمات ادامه یافته است به این ترتیب استراتژی غرب برای برقراری نظم تک قطبی به رهبری آمریکا و اندیشه ی صهیونیستی توسط انقلاب اسلامی به چالش جدی کشیده شده است  که گستری آن جغرافیای تمامی ملت های آزادیخواه ۵ قاره را در برگرفته.

بر همین مبنا بیش از دو دهه است که اندیشمندان و نظریه پردازان بزرگ غربی به این باور مهم رسیده اند و به ان اذعان دارند که نظام جمهوری اسلامی ایران بر خلاف دوران حکومت مدرنگرا و جاه طلب پهلوی_به رغم حمایتهای همه جانبه ی اروپا و غرب در آن زمان از شاه ایران، در حال حاضر قدرت برتر منطقه است که نقش فعال و شگفت آوری در تحولات خاورمیانه و آفریقا ایفا می کند به گونه ای که قدرت های درجه ی اول جهانی نظیر آمریکا و انگلیس بر آن هستند به منظور حفظ الگوی ساختار قدرت مرکز_پیرامون از طریق حمایت از قدرت های درجه دوم منطقه ای که منافع همسویی با هم دارند نظیر عربستان و رژیم صهیونیستی نفوذ رو به فزونیِ گفتمانی و معنویی انقلاب اسلامی را در منطقه به هر طریق ممکن اعم تقابل سخت یا نرم به چالش بکشند. نمونه ی روشن آن را می توان در طرح پروژه ی ایران هراسی، مقابله با توانمندی هسته ای و موشکی ایران مشاهده کرد.

سخن پایانی این است که اگر امروز کشور ایران به عنوان یک قدرت برتر منطقه ای در اغلب حوزه های علمی و فناوری نظامی و منزلت سیاسی و ژئوپلیتیکی در میان همسایگان، اغلب کشورهای منطقه و شمال آفریقا، کشورهای مسلمان جنوب آسیا و آمریکای جنوبی از جایگاه ممتاز نقش آفرینی سیاسی برخوردار است دستاورد و پیامد انقلاب اسلامی به سبب بازتاب عناصر جاذب درون گفتمانی و برون گفتمانی آن است جاذبیت در شعارها، اهداف، روش ها و محتوا، نتایج و حرکت های برگفته از مکتب اسلام پویا و هویت بخش است که موجب بیداری نهضت های آزادی خواه و الگو پذیری از انقلاب اسلامی شده است.

منابع:

۱)حافظ نیا،محمدرضا(۱۳۹۶)،اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک.انتشارات پاپلی

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

۱) البرزبان، نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .

۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .

۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .

۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .

۵) در صورت وارد کردن ایمیل خود ، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید .