تنها باید و نباید حفظ مهم ترین سرمایه ی اکولوژیکی در البرز
 تالاب صالحیه می ماند اگر...؛
باید و نباید حفظ مهم ترین سرمایه ی اکولوژیکی در البرز
یکی از اصلی ترین چالش های زیست محیطی محسوس ایران خشک شدن تالاب ها و به طبع آسیب دیدن و خسارت به تنوع زیستی است

پایگاه تحلیلی خبری البرزبان:  جهان پیرامونی و محیط زیست ما دائم در حال تغییر است تغییری به سمت تخریب، رشد جمعیت و شهرنشینی، توسعه صنایع، کاخانه ها و ماشین الات،بهره برداری فراتر از توان منابع محیط زیستی و… هجوم مصیبت های طبیعی، اعم از تغییر الگوهای آب و هوایی، گرمایش جهانی،کاهش تنوع زیستی و بیولوژیکی، بحران آب،انواع آلودگی ها در اکوسیستم های آبی و خشکی و خشک شدن دریاچه ها و تالاب ها تنها بخشی از معضلات و چالش های زیست محیطی است که به شکل جدی حیات و موجودیت انسان و دیگر موجودات را تهدید می کند.

یکی از اصلی ترین چالش های زیست محیطی محسوس ایران خشک شدن تالاب ها و به طبع آسیب دیدن و خسارت به تنوع زیستی است بیش از ۸۰ درصد تالاب های کشور ما در وضعیت بحرانی هستند داستان با از نفس افتادن گاوخونی، جازموریان و پریشان شروع شد و با سیاه‌بخت شدن بختگان، خشکی هامون، نابودی هور‌العظیم، بی‌جان شدن تالاب انزلی، صابری، هیرمند، یادگارلو و ده‌ها تالاب دیگر ادامه پیدا کرده(۱) و فردا نوبت تنها تالاب استان البرز یعنی تالاب صالحیه خواهد بود داستان غم انگیزی که ادامه دارد.

تالاب صالحیه در نظرآباد استان البرز تنها تالاب این استان به وسعت بیش از ۱۰ هزار هکتار است که نقش مهمی را در تلطیف هوای منطقه،مهار ریزگردها، توسعه ی گردشگری و به سبب پناهگاه زیستی بیش از ۱۰۰  گونه از انواع پرندگان مهاجر آبزی و کنارآبزی مثل درنا خاکستری، غاز خاکستری، اردک سرسبز، تنجه، آنقوت، اگرت، حواصیل خاکستری، فلامینگو،  لک‌لک سیاه، پلیکان سفید،تخم گذاری و جوجه آوری برخی از گونه ها مثل آنقوت و آووست و ‌…(۲) مهم ترین سرمایه اکولوژکی و زیست محیطی استان البرز است.

کنوانسیون مربوط به تالاب های بین المللی موسوم به کنوانسیون رامسر بر اهمیت شناخت جهانی تالاب ها به ویژه به عنوان زیستگاه پرندگان آبزی تاکید می کند و تالاب ها را در زمره اکوسیستم هایی می داند که در حفاظت از تنوع زیستی و رفاه جامعه ی بشری اهمیت فوق العاده ای دارند(۳) این نمایش دهنده ی این است ارزش اکولوژیک تالاب‌ها ۱۰ برابر جنگل‌ها و ۲۰۰ برابر زمین‌های زراعی است(۱).

تمامی این مسائل در حالی است که تنها سرمایه ی مهم اکولوژیکی استان در حال نابود شدن است و نباید دل خوش به چند ماه آبگیری هر از چند سال یکبار تالاب صالحیه همچون سال جاری(به عنوان ترسالی) شد.

مطابق آنچه که مدیریت حفاظت محیط زیست استان البرز و دیگر متولیان این حوزه بارها تاکید کرده اند کاهش میزان بارش ها، عدم تامین حق آبه،وجودکانال های زه کشی(بدون مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی)منجر به خشک شدن این تالاب شده که باعث می شود در آینده یکی از کانون های اصلی ریزگرد و گرد و غبار در منطقه شود. گفته شده برای احیای آن اعتباراتی از سوی سازمان مرکزی جذب شده که مسیر کانال انتقال آب را لایروبی کنند و حق آبه ی کانال را به تثبیت برسانند(۴).

مساله ی دراماتیکی تا به این جا این بوده ریشه ی اصلی خیلی از بحران های داخلی و خشک شدن تالاب بر عهده ی کمبود بارش و نبود حق آبه گذاشته شده در حالی که باید بپذیریم  ریشه اصلی مربوط به خشک شدن تالاب صالحیه و وضعیت پر نوسان همه ساله ی آن تنها  ریشه در عدم برنامه ریزی جامع، رویکرد سطحی نگرانه در مدیریت مسائل طی سالیان گذشته و کنونی بوده است اگر تاکنون تالاب صالحیه ثبت رسمی نشده است آیا تقصیر بی مهری جبهه هوای سیبری و دریای مدیترانه است؟اگر تاکنون برای حق آبه ی رسمی تالاب اقدامی نشده آیا تقصیر خساست آسمان  رودخانه ی کردان است؟اگر تاکنون کمیته ای برای جلوگیری از بروز پیامدهای ناخواسته و تشدید مشکلات موجود تالاب صورت نگرفته آیا مقصر چرای بی رویه گوسفندان قارپوزآباد است؟اگر تاکنون فرماندار نظرآباد از وجود کانال های مخفی تالاب بی اطلاع بوده است و حق آبه ی روردخانه و سدهای استان را نمایندگان استان های همجوار می برند آیا مقصر فرهنگ سازی نشدن محلی ها و حرکت حامیان تالاب در تعامل بیشتر با محیط زیست است؟ جواب تمام این اگر ها خیر است چرا که الگوی مدیریتی استان در برخورد با چالش های سطحی محور و علامت محور است.نبود تعهد کاری،مقبولیت،تعامل و روحیه ی کار جهادی بالا وجود ندارد. مادامی که الگوی مدیریت همین باشد و در آن بازبینی صورت نگیرد انتقال آب دریاچه ی خرز هم نمی تواند صالحیه را نجات دهد.

تنها بایدی که موجب حفظ تالاب صالحیه خواهد شد حرکت مدیران ذی صلاح به سمت شناخت و آگاهی دینامیک  به هم پیوسته ی موجود بین بخش های مختلف اکوسیستم تالاب با بخش های دیگر و دوری از سطحی نگری به منظور جلوگیری و پیشگیری از توسعه تهدید و آسیبهای بالفعل، اصلاح فرایند بازرسی، استمرار ارزیابی،ارتقای سلامت اداری و نظارت مستمر بر راهکارهای سازه ای و غیر سازه ای، طراحی برنامه جامع برای توانمندسازی کشاورزان و روستاهای اطراف تالاب با تاثی از تجربه ی کشورهای موفق در این حوزه، تعامل و ورود جدی و کارامد اداره ی منابع طبیعی، میراث فرهنگی، محیط زیست و جهاد کشاورزی استان به موضوع است. و آن نباید این است که مدیریت محیط زیست استان از امروز ریشه چالش های محیط زیستی استان را به گردن خشکسالی و کمبود بارش نیاندازد.   

منابع:

۱)http://www.sarpoosh.com

۲)https://www.doe.ir/portal/home

۳)https://fa.wikipedia.org

۴)https://www.mehrnews.com/new

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

۱) البرزبان، نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .

۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .

۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .

۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .

۵) در صورت وارد کردن ایمیل خود ، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید .