13960913000293 PhotoA - طلبه‌ای که در کنسرت‌ها آواز می‌خواند
طلبه‌ای که در کنسرت‌ها آواز می‌خواند
از شاگردان او علیرضا افتخاری و حسین شاه زیدی شهرت دارند، حسین خواجه‌امیری معروف به ایرج نیز غیر مستقیم از شیوه آوازخوانی او تأثیر پذیرفته است.

از اصفهان، در این نسخه از سلسله گزارش‌های ستاره آسمان نصف جهان که به بیان زندگی علما، بزرگان، هنرمندان و مشاهیر خفته در قبرستان بزرگ تخت فولاد می‌پردازد، به شرح زندگی یکی از اساتید بزرگ آواز کشور می‌پردازیم.

هنرمند توانا و خواننده شهیر استاد جلال تاج اصفهانی در اصفهان در خانواده‌ای روحانی به دنیا آمد پدرش شیخ اسماعیل تاج‌الواعظین صاحب صدایی دل‌نشین و پسندیده بود در پای منبرش اهل ذوق و ادب جمع می‌شدند و از شنیدن آوای گرم او لذت می‌بردند اجداد تاج به طوری که خودش می‌گفت از هنرمندان صنعت کاشی در اصفهان بوده‌اند عنوان «تاج» نیز برای شیخ اسماعیل برگرفته از نام تاج نیشابوری واعظ خوش صدای عصر ناصری بوده است.

13960913000172 Test NewPhotoFree - طلبه‌ای که در کنسرت‌ها آواز می‌خواند

در مدرسه به خاطر صوت خوشی که داشت مؤذنی و قرائت قرآن مجید به او واگذار شده بود؛ یک روز که پدرش در خانه نشسته بود صدای لطیفی به گوشش رسید چون خوب دقت کرد دانست این صدا از حنجره پسر دوازده ساله‌اش است که از مدرسه به خانه آمده است جلال را نزد خود خواند و به او گفت «تو خوب می‌خوانی و باید بخوانی» جلال که تصور نمی‌کرد پدرش در آن موقع در خانه باشد و صدای او را بشنود ابتدا قدری ناراحت شد ولی به تشویق پدر شروع به خواندن کرد به طوری که بعدها تاج توفیق و پیشرفت خود را در هنر خوانندگی مرهون تشویق‌ها و تعلیمات پدر خود می‌دانست.

13960913000180 Test NewPhotoFree - طلبه‌ای که در کنسرت‌ها آواز می‌خواند

به این ترتیب پدر با ذوق او ابتدا خود تعلیم او را به عهده گرفت و پس از سه سال او را نزد نایب اسدالله موسیقی‌دان و نی‌زن مشهور فرستاد تا به رموز موسیقی آگاهی بیشتری یابد و صدای خود را موزون سازد، جلال تا شانزده سالگی نزد نایب اسدالله موسیقی را تکمیل کرد و سپس نزد سید عبدالرحیم اصفهانی خواننده معروف آن زمان رفت تا طرز ادای کلمات و خواندن اشعار با آواز را فرا گیرد.

تاج گفته است: سید عبدالرحیم به من می‌گفت «تاج‌زاده اول شعر را بخوان و بعد تحریر بده خواننده باید مثل نقش قالی بخواند» منظور او این بود که توازن و تناسب صدا در قسمت‌های مختلف یک آواز باید حفظ شود تا مطبوع و دلپسند واقع گردد؛ تاج در تجلیل و بزرگداشت استادش سید عبدالرحیم اصفهانی می‌گفت «صوت داود نبی در حنجره و صدای استاد مرحوم رحیم تجلی می‌کرد ممکن نیست کسی دیگر بتواند مانند او به این خوبی بخواند».

* طلبه‌ای که در کنسرت‌ها آواز می‌خواند 

نخستین بار که تاج به تهران رفت ۲۵ ساله بود در آن زمان در کنسرتی که به نفع روزنامه ناهید در تهران تشکیل شده بود شرکت کرد و با لباس روحانیت چند قطعه آواز خواند در این مجلس مخبر‌السلطنه هدایت نخست‌وزیر وقت و همه وزرا، رجال و امرای ارتش حضور داشتند و از شنیدن آواز دلنشین این طلبه جوان لذت بردند و حاج مخبرالسلطنه او را مورد توجه و تفقد قرار داد؛ از آن پس تاج به تمام شهرهای ایران سفر کرد و در کنسرت‌های متعددی شرکت جست و روز به روز بر شهرتش افزوده شد و همه جا مردم از این هنرمند با ذوق که در لباس طلبگی در کنسرت‌ها شرکت می‌کرد استقبال فراوان می‌کردند.

خوانندگی تاج در لباس روحانی مورد اعتراض عده‌ای واقع شده بود و حتی در اصفهان به پدر او این نکته را تذکر دادند ولی پدرش پاسخ می‌داد که ذوق پسر من در این رشته است و در کار خود آزاد است، تا آنکه جریان تغییر لباس پیش آمد و تاج هم به لباس قبلی درآمد.

13960913000179 Test NewPhotoFree - طلبه‌ای که در کنسرت‌ها آواز می‌خواند

در سال‌های ۱۳۰۵ تا ۱۳۰۷ شمسی در انجمن «شعر وحید» با جمعی از هنرمندان از جمله علی‌اکبر شهنازی نوازنده تار آشنا شد و در سال‌های بعد چند کنسرت به همراه او و مرتضی محجوبی (نوازنده پیانو) و مرتضی نی داوود (نوازنده تار) اجرا کرد و صدایش در صفحات گرامافون ضبط شد؛ مشهورترین این آثار صفحه آواز همایون است که در حدود ۱۳۱۲ شمسی در تهران ضبط شد.

تاج از اولین خوانندگان رادیو بود که از افتتاح رادیو در ۱۳۱۹ شمسی با آن دستگاه همکاری کرد از بدو تأسیس رادیو در اصفهان نیز در سال ۱۳۲۸ شمسی با آن همکاری داشت؛ تاج در آخرین نواری که از وی در دست است ضمن آوازی که با نی کسایی در محفل دوستان خوانده است دوبیتی را نقل کرده که در حقیقت شرح احوال خود او در سالهای آخر عمرش است، این دوبیتی چنین است «الکن شده‌ام کنون که گفتـن باید/ کر گشته‌ام اکنون که شنفتن باید؛ پیری و جوانی همه بیهوده گذشت/ بیدار دمی شدم که خفتن باید».

 

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

۱) البرزبان، نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .

۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .

۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .

۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .

۵) در صورت وارد کردن ایمیل خود ، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید .