مهم ترین عوامل تغییر هویت باغ شهریِ البرز و کرج
مهم ترین عوامل تغییر هویت باغ شهریِ البرز و کرج
قطع بی رویه ی درختان و تخریب پوشش گیاهی ارتباط تنگاتنگی با افزایش شهرنشینی و روند صنعتی شدن جوامع دارد به هر میزان که کلانشهرها رشد کنند بنیادهای زیستی منطقه به ویژه جنگل ها و مراتع در خطر نابودی هستند.

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری البرزبان ؛رئیس اداره منابع طبیعی کرج در حاشیه ی مراسم اجرای طرح “جنگلانه البرز” که با هدف احیاء و ترمیم جنگل ها و مراتع، حفظ پوشش گیاهی، با حضور اقشار مردمی در روستای آدران برگزار شد، گفت: این طرح برای چهارمین بار در البرز اجرا شده است؛ذاکری افزایش وسعت خشکیدگی، چرای بیش از حد دام ها،تغییرات اقلیمی و برخی عوامل مخرب انسانی را از مهم ترین عوامل تخریب مراتع استان بر می شمارد.

داریوش ذاکری با اظهار امیدواری از نتایج این طرح و همکاری سمن ها روستاهای نوجان، دروان و آتشگاه را از جمله مناطق مشارکت کننده در این طرح دانسته اند.

جنگلانه” طرحی محیط زیستی و خودجوش برای احیای رویشگاههای ایران با همکاری سازمان های غیر دولتی و مردمی که از سال ۹۳ اجرا می شود به طور کلی این طرح در راستای سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری در آبان ۹۴  در حوزه ی منابع طبیعی و محیط زیست  و سند چشم انداز بیست ساله و سیاست های اصولی و کلی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور(http://www.boomgardan.com) با هدف شناخت و حمایت از گونه های گیاهی محلی و در معرض خطر،آشنایی با گونه ها و متد های کاشت،افزایش میزان مشارکت ساکنان محلی و بومی در نگهداری از محیط زیست و تنوع زیستی،استفاده حداکثری از گونه های بذر کم اب بر،و در نهایت جلوگیری از فرسایش خاک، حفظ و تقویت سفره های آب زیر زمینی در مقابل بیابان زایی و ایجاد پوشش گیاهی برای مقابله با سیلاب ها و تامین خوراک حیات وحش در مناطق کوهستانی است.

برگزاری این طرح در برخی نواحی استان فرصتی رافراهم کرد که به ارزیابی و واکاویی مهم ترین علل تخریب منابع جنگلی و مرتعی استان بپردازیم.

بی شک اهمیت درخت و درختکاری،ثمرات ان و حفظ مراتع و پوشش گیاهی  به عنوان بخشی از مظاهر سر زندگی و شادابی آفریدگار و تقدس حفظ و مراقبت از این مواهب در آیات و روایات اسلامی ما بر کسی پوشیده نیست. در کشور ما نیز با توجه به موقعیت بیابانی و تغییرات اقلیمی پیش امده از سال ۱۳۴۵ فعالیت های بیابان زایی و تخریب جنگل ها سرعت بیشتری پیدا کرده است این در حالی است که با گذشت دهه ها، قوانین کارامدی لازم را در بازدارندگی ندارند در کنار کمبود اب، الگوی نامناسب کشاورزی، چرای غیراصولی و بی رویه دام و احداث سد روزانه بیش از ۳۸ هکتار از سهم جنگل های کشور قطع و تبدیل به بیابان می شود. قطع بی رویه ی درختان و تخریب پوشش گیاهی ارتباط تنگاتنگی با افزایش شهرنشینی و روند صنعتی شدن جوامع دارد به هر میزان که کلانشهرها رشد کنند منابع طبیعی منطقه به ویژه جنگل ها و مراتع در خطر نابودی هستند. استان البرز و کلانشهر کرج نیز از این قاعده مستثنی نبوده. به طوری که چند عامل عمده را می توان از عوامل تخریب مراتع و جنگل های استان و شهر کرج نامید:

۱)رشد شهر نشینی و مهاجرت: یک قرن پیش کرج هویتی باغ شهری داشت و به سبب رودخانه های پرآب، هوایی متبوع و دشت های سرسبز و جنگلی ییلاق شاهان و شهروندان پایتخت و دیگر شهرهای اطراف بود اما با گذشت زمان، و رشد لجام گسیخته ی مهاجرت های داخلی و خارجی و ساخت و ساز های غیر قانونی در دامنه ها به تدریج روستاهها به مراکز شهری تبدیل و درختان یکی یکی قطع شدند این موضوع حتی باغ شهرهای داخلی و درختان کهنسال و با قدمت درون شهر را نیز تحت تاثیر قرار داد و افراد سود جو طی سالیان متمادی با تغییر کاربری به تدریج هزاران اصله درخت را قطع کردند. علاوه بر این موقعیت بکر و زیبای دامنه های ارتفاعات البرز همواره برای توریست ها و گردشگران جالب بوده است لذا با افزایش چشمگیر رستوران ها و مراکز تفریحی و گردشگری در دامنه های جنگلی و طبیعی همچون چالوس روزانه بخش وسیعی از جنگل ها و درختان این محور حیاتی طعمه ی حریق گردشگران و بی مهری بازدیدکنندگان و بومیان محلی قرار می گیرد.

۲)مسئله ی دوم ضعف و خلا موجود در قوانین و مدیریت حفظ منابع طبیعی است:متاسفانه گذشته از عدم کارامدی، بازدارنده نبودن قوانین مجازات عاملین قطع اشجار( به سبب جرائم مادی اندک) قوانین جزایی هم به درستی اعمال نمی شود و مسئولان با اهمال و ساده عبور می کنند.ضعف در مدیریت حفظ، نگهداری و گسترش فضای سبز در داخل شهرها و جنگل کاری برون شهری در همین راستا یکی دیگر از عوامل است به عنوان مثال در ورودی شهر کرج و دیگر  شهرها از جمله ساوجبلاغ و هشتگرد نیز جنگل کاری های حاشیه ی بزرگراه کرج_قزوین به شدت دچار تخریب شده متولیان شرکت عمران شهرداری، منابع طبیعی و کشاورزی در این راستا مسئولند.

۳)بحران و مدیریت آب: گذشته از تغییرات شدید بارش در سطح استان طی سالیان اخیر(۱۹ درصد کاهش نسبت به مدت مشابه بلند مدت) افزایش مستمر مصرف آب به واسطه ی افزایش مهاجرت و جمعیت و ضعف در جذب سهمیه های آبی( از سد های آبی استان)، حفر بیش از ۱۲ هزار حلقه چاه آب غیر مجاز،(http://www.irna.ir/fa/News/82592826)خشک شدن ابخوان ها و منابع آب زیر زمینی وضعیت آبی استان را در تامین منابع آب عادی هم ناپایدار کرده کرده است این موضوع همچنین سبب کاهش رطوبت هوا، خاک و خشک شدن دشت های سرسبز، جنگلی و باغات استان شده است.

۴)چرای غیر مجاز و بی رویه و مرتع خواری: مراتع از لحاظ اکوسیستمی حافظان مناطق جنگلی هستند. متاسفانه در کنار چرای بی رویه، غیر قانونی و زودرس دام به شکل سنتی که موجب تخریب گونه های گیاهی و خوراکی دامنه های استان البرز و دشت های ان شده، طی دو دهه ی اخیر هکتارها مرتع به بهانه های مختلف اعم از نزدیکی به زمین های کشاورزی ، نقشه ها و سند های دستکاری شده تغییر کاربری داده می شود و تبدیل به ساخت ساز شده. و این یکی دیگر از مهم ترین علل تخریب محیط زیست جنگلی و مرتعی استان است.

به هر صورت روشن است در مرتبه ی نخست به منظور برون رفت از بحران موجود، باید اداره ی کل جنگل و مراتع و آبخیزداری، محیط زیست،شرکت عمران و شهرداری و متولیان فضای سبز و امور کشاورزی در استان و شهرستان ها به وظایف قانونی خود با قاطعیت عمل کنند و در مرتبه ی دوم با همکاری سمن ها فرهنگ حفظ محیط زیست، گسترش و نهادینه کردن گونه های ان و منابع درختی در مدارس، دانشگاه و شهرووندان اموزش داده شود.   

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

۱) البرزبان، نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .

۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .

۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .

۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .

۵) در صورت وارد کردن ایمیل خود ، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید .