13950403000556 PhotoA 1 - امید به آینده ؛ رمز ماندگار « ما می‌توانیم»
محمد مهدی اسلامی
امید به آینده ؛ رمز ماندگار « ما می‌توانیم»
رمز محبوبیت چهره‌هایی همچون امام خمینی(ره)، امام خامنه‌ای و سیدحسن نصرالله را شاید بتوان در این کلام حضرت امام حسن عسکری(علیه السلام) جست که فرمودند:« مردم آن کسی را بیشتر دوست دارند که به او امید بیشتری دارند.»

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری البرزبان عموما در جمع های روشنفکری و شبه روشنفکری، سخن از آینده مبهم گفته می شود و اگر کسی از آینده روشن نظام سخن بگوید، متهم به مثبت اندیشی افراطی خواهد شد.

اما نظر اسنایدر در این خصوص چیز دیگری است. به عقیده این نظریه پرداز برجسته در روان شناسی مثبت گرا و همکارانش که در سال ۱۹۹۱ انتشار یافت، امید در مفهوم مفید، خود فرایندی است که طی آن ابتدا اهداف تعیین می-شود،  سپس برای دست یافتن به آن اهداف راهکارهایی اندیشیده می شود و بعد از آن انگیزه مورد نیاز برای تحقق این راهکارها خلق و در طول مسیر حفظ می گردد.

شاید بتوان این فرایند را به صورت خلاصه آرمانگرایی نتیجه خواه تعریف کرد. اهداف اساس نظریه امید هستند که می توانند کوتاه مدت یا بلند مدت باشند وازنظر اهمیت طبقه بندی شوند، اهداف بایستی برای تسخیر ذهن هشیار ما به حد کافی ارزشمند باشند. اسنایدر حدود ده سال بعد در تکمیل نظریه خود نوشت: «اهداف منبع اصلی هیجان هستند، هیجان مثبت ناشی از دستیابی به هدف یا تصور نزدیک شدن به آن است، در حالیکه هیجان منفی ناشی از شکست در دستیابی به هدف یا تصور دور شدن از آن است.» در این نظریه،  تفکرات ، گذرگاه توانایی های درک شده شخص هستند که راه های عملی را برای اهداف خواسته شده را بوجود می آورند.

ایرولیگ دیگر نظریه پرداز این حوزه نیز معتقد است «از آنجا که برخی از طرح ها و نقشه ها ممکن است با شکست مواجه شوند، افراد دارای امید بالا، به منظور مقابله با موانع احتمالی، چندین گذرگاه را در نظرمی گیرند.»

اسنایدر تعریف دیگری نیز دارد که معتقد است «تفکرات عامل؛ به عنوان افکاری تعریف می شود که بدان وسیله افراد با توجه به توانایی شان گذرگاههایی انتخاب کنند و به تلاش خود ادامه دهند. مولفه انگیزشی نظریه امید است که به شخص اطمینان می دهد قادر به شروع و تحمل تلاش های ضروری برای دنبال کردن گذرگاه خاص می باشد یا نه. عامل ، مستقیماً شناخت های افراد را در مورد توانایی آنها برای شروع و تحمل رفتارهای هدف گرا منعکس می کند.»

از این منظر، گفتمان «ما می توانیم» را باید عاملی موثر در انتخاب گذرگاه ها به سوی هدف و استقامت در مسیر رسیدن به آن دانست. طبق نظریه اسنایدر،امید یک هیجان انفعالی نیست که تنها در لحظه های تاریک زندگی پدیدار شود؛ بلکه فرآیندی شناختی است که افراد به وسیله آن، به صورت فعال ، برای دست یافتن به هدف هایشان تلاش می کنند.

مرور این نظریات، نشان می دهد بررسی روشمند اندیشمندان این حوزه، به همان مسیری رسیده است که خالق متعال برای ما تجویز کرده است و ناامیدی را نابخشودنی خوانده است. در قرآن کریم ناامیدی با دو واژه “یأس” و “قنوط ” مذمت شده است و امید به عنوان راهگشای حل مشکلات معرفی گردیده است. به عنوان نمونه در آن لحظه که برادران یوسف در کمال ناامیدی به سر می برند؛ یعقوب نبی به آنها می گوید «ای پسرانم از رحمت‏ خدا نومید مباشید زیرا جز گروه کافران کسى از رحمت‏ خدا نومید نمى ‏شود»  «وَلَا تَیْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لَا یَیْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْکَافِرُونَ.» (سوره مبارکه یوسف/ آیه۸۷)

ناامیدی اگرچه این روزها با ژستی روشنفکرانه جلوه کرده است؛ اما به واقع از سپاهیان جهل است. در حدیث مشهور جنود عقل و جهل می‌خوانیم که امیدواری و طمع به خدا جزو لشگریان عقل هستند اما ناامیدی و یأس جزو لشگریان جهل هستند.(کافی، ج۱، ص۲۰)

اما این امید، زمانی نتیجه بخش خواهد بود که با همه اجزای آن (هدف گذاری، مسیریابی و تلاش) ملازم باشد. کسی که چنین رویکردی را اتخاذ کند، مرجع امید جامعه قرار خواهد گرفت و وعده او، صادق شناخته خواهد شد. آنچنان که امام خمینی (ره) در روزهای سراسر یأس و خفقان ، وعده پیروزی داد؛ سرنگونی شاه را هدف گذاری کرد، مسیر آن را در بیداری امت دانست و تلاشی کرد که محقق شد. سپس از بیداری جهان اسلام، وحدت و همراهی آنها در مبارزه با عوامل طواغیت گفت و امروز نتیجه امید آن روز امام برای ما مشهود است.

رمز محبوبیت چهره هایی همچون امام خمینی، امام خامنه ای و سید حسن نصر الله را شاید بتوان در این کلام حضرت امام حسن عسکری(علیه السلام) جست که فرمودند؛ مردم آن کسی را بیشتر دوست دارند که به او امید بیشتری دارند.

با این رویکرد؛ سخنان اخیر امام خامنه ای در جمع بسیجیان را باید راهبردی برای آینده دانست. آنجا که از اهداف آینده، ضرورت بصیرت، مجاهدت و ثبات و استقامت در این راه گفتند و وعده دادند که  با چنین رویکردی « قطعاً پیروزی با شما خواهد بود. و من می بینم آن روزی را که ان‌شاءالله به توفیق الهی همین چیزهایی را که امروز ما می گوییم باید بشود ، خواهد شد و شما جوانان عزیز خواهید گفت این کارها انجام گرفت، این کارها شد.»

انتهای متن/

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

۱) البرزبان، نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .

۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .

۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .

۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .

۵) در صورت وارد کردن ایمیل خود ، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید .