13960404001582 PhotoA - با این نسخه ها حوزه ها انقلابی میماند
با این نسخه ها حوزه ها انقلابی میماند
حوزه علمیّه قم بایستی به عنوان یک حوزه انقلابی، به عنوان مهد انقلاب، به عنوان آن کوره آتشفشانی که همین طور دارد انرژی انقلابی را صادر می کند از خودش، حضور داشته باشد و ظهور داشته باشد.

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری البرزبان؛ در طول تاریخ، حوزه شیعه حوزه ای انقلابی و همیشه  درگیر با جبهه مقابل بوده و در این درگیری، جامعه مؤمنین را راهنما بوده است. حوزه های علمیه، با محوریّت فقهای شیعه، حلقه اتصال جامعه و ائمه معصومین(ع) و حلقه اتصال بین امام و اداره جامعه و پیشرفت دینی جامعه بوده اند. از آن جا که دشمن همیشه در اندیشه ضربه زدن به اسلام و انقلاب است، به پرورش افرادی می پردازد که رفتارشان با انقلاب سازگار نیست. از این رو حوزه علمیه به عنوان ستون انقلاب نباید اجازه دهد که این ستون آسیب ببیند.

به فرموده مقام معظم رهبری: «اگر حوزه  قم را بخواهند از انقلاب تهی کنند، [این] چیز کوچکی است؟ انگیزه هایی وجود دارد برای این کار، بنده عرض می کنم اگر بخواهیم نظام اسلامی ـ  همین نظامی که الان تشکیلاتی دارد، قوای سه گانه ای دارد، نیروهای مسلّحی دارد، دستگاه ها و سازمان های گوناگونی دارد ـ انقلابی بماند، اسلامی بماند، حوزه قم باید انقلابی بماند؛ اگر حوزه  قم انقلابی نمانَد، حوزه های علمیّه اگر انقلابی نماندند، نظام در خطر انحراف از انقلاب قرار خواهد گرفت. حوزه  قم پشتوانه است. حوزه  علمیّه قم بایستی به  عنوان یک حوزه  انقلابی، به عنوان مهد انقلاب، به عنوان آن کوره  آتشفشانی که همین طور دارد انرژی انقلابی را صادر می کند از خودش، حضور داشته باشد و ظهور داشته باشد.»

 انقلابی ماندن حوزه ها با محوریت پیام ها و دیدارهای حوزویان با امام و رهبری

حوزه ها؛ برپادارندگان انقلاب

تاریخ حوزه ها، منحصر به فعالیت های علمی یا تبلیغی، نمانده است؛ زیرا پس از آغاز دوران غیبت، بخصوص با آغاز غیبت کبری، با تفویض رهبری امت اسلامی به فقها از سوی ائمه(ع) و ارجاع مردم به ایشان، نقش علما و حوزه های علمیه در هدایت امت اسلامی، نمایان تر و برجسته تر شد. از آن هنگام تاکنون، حوزه های علمیه شیعی، با گذشت هزار و چهارصد و اندی، با تلاش و مجاهدت و تحمل سختی ها و تبعیدها و اتّهامات و… در مسیر ترویج، تبیین و اجرای معارف ناب شیعی، گام برداشته اند و به شهادت تاریخ، کارنامه زرّینی از خود به یادگار گذارده اند.

نگاهی کوتاه به تاریخ معاصر ایران نشان می دهد که یگانه جریان جدّی و پیگیر مدافع عزت ملی ایران در برابر استعمار غربی و استبداد داخلی، روحانیت شیعه بوده است. حوزه ها همواره از پیشگامان نهضت های اجتماعی ضدّاستعماری و ضدّ استبدادی بوده اند. روحانیت شیعه با الهام از مکتب اهل بیت(ع) برخلاف روحانیت سایر مذاهب و فرق اسلامی، هیچ گاه حاکمان جائر و طواغیت را به رسمیّت نشناخت و در برابر آنان سکوت نکرد و بر سر سفره آنان ننشست، با ظالمان و مستبدان سازش نداشت و در برابر چپاولگری استعمارگران، سکوت پیشه نساخت. روحانیت، همواره حافظ و پاسدار استقلال و منافع ملّی و جوامع مسلمان بوده است.

از طرفی همراهی و دفاع روحانیت از مستضعفان و منافع ملّی، روحانیت را به نقطه اتّکا و اعتماد مردم، تبدیل کرده است. تاریخ نشان داده که هیچ نهضت اجتماعی در ایران و جهان اسلام، بدون همراهی و پیشگامی روحانیت، با اقبال مواجه نشده و به سرانجام نرسیده است.۱

 از مقاومت حماسی آیت الله کنی در مقابل امتیاز استعماری رویتر تا قیام پیروزمندانه تنباکو به رهبری آیت الله شیرازی و از دفاع حماسی آیت الله شهید فضل الله نوری از هویت اسلامی نهضت عدالتخانه در برابر تهاجم غربزده ها تا حماسه سی تیر به رهبری آیت الله کاشانی و نهایتا پیروزی انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره) همه و همه نمونه هایی از حرکت های انقلابی  و ستیز عدالتخواهانه و استقلال طلبانه روحانیت شیعه در دفاع از استقلال و آزادی مردم ایران بوده است. تاریخ حوزه های علمیه بیانگر این واقعیت است که حوزه های علمیه همواره طلایه دار حرکت های ضد استعماری و استبدادی و برپادارندگان انقلاب های دینی و مردمی بوده و هست و خواهد بود.۲

دغدغه انقلابی ماندن حوزه

امام(ره) در منشور روحانیت می فرمایند: «روحانیت باید نبض زمان در دستش باشد، پاسخگویی به مسائل مستحدثه کافی نیست. رهبریِ حوادث کند، نه این که آن ها یک مسأله سیاسی خرد یا کلان درست کنند، آن وقت ما مجبور بشویم به گونه ای آن را حل و فصل کنیم؛ ما باید نبض زمان را در دست داشته باشیم.» حوزه انقلابی یعنی حوزه ای که نبض حوادث آینده منطقه و جهان را رقم می زند، نه این که دیگران حادثه ها را رقم می زنند این می ایستد، جبهه می گیرد و پاسخ می دهد. آن ها نظام جهان را تعریف کنند بعد ما ببینیم با فقه باید چه کارش کرد؟

حوزه انقلابی یعنی حوزه ای که طرحی می دهد برای این که نظام پولی اسلام، جایگزین نظام مالی سرمایه داری بشود؛ نظام ولایی اسلام جایگزین دموکراسی بشود و امثال آن.

حوزه انقلابی یعنی حوزه ای که در این مقیاس پژوهش می کند، در این مقیاس پژوهشگر می پروراند. آموزششان می دهد و بعد هم در همین مقیاس، اسلام را ابلاغ می کند. ابلاغ هم تنها ابلاغ به بدنه عمومی  جامعه نیست، بخشی از مأموریت حوزه همکاری پژوهشی با دستگاه های علمی برای تولید علم دینی است؛ بخشی، همکاری برای ایجاد برنامه ریزی اسلامی یا به تعبیری الگوی پیشرفت اسلامی است؛ بخشی، همکاری برای تولید دانش اسلامی، حداقل علوم انسانی اسلامی است؛ این ها مأموریت های حوزه است؛ حوزه ای که در این مقیاس پژوهش نکند نمی تواند انقلابی بماند؛ حوزه ای که احساس نکند وارد درگیری عظیم جدیدی شده و این احساس به موضوع کار تبدیل نشود نمی تواند انقلابی بماند؛ حوزه ای که واحد مطالعه اش ایجاد تمدن نیست نمی تواند انقلابی بماند، صف خودش را جدا می کند. و در این صورت انقلاب اسلامی  هم نمی تواند ادامه پیدا کند. اسلامیت انقلاب به این است که رفتار انقلابی متصل به فرهنگ اسلام شود و نقطه اتصال منطقی اش حوزه است.۳

کلیدواژه های انقلابی ماندن از دیدگاه امام راحل(ره) و رهبر معظم انقلاب 

کلیدواژه «انقلابی گری» و «انقلابی ماندن» از همان روزهای مبارزات انقلابی در بین مردم رواج داشت و با بیانات امام خمینی(ره) در مقاطع و اجتماع های مختلف درباره عوامل پیروزی انقلاب اسلامی و به دنبال آن استخراج ویژگی های شخصیت انقلابی از این بیانات، رنگ و بوی دیگری به خود گرفت تا نااهلان آن روزگار به نام انقلابی گری دایره جذب نظام را تنگ تر نکنند؛ تهدیدی که بعضا نظام جمهوری اسلامی را پس از گذشت ۳۷  سال از پیروزی انقلاب اسلامی تهدید می کند.

امام خمینی(ره) در دیدارهای مختلف با مردم به ویژه روحانیون درباره شاخص های انقلابی گری و انقلابی ماندن مطالب مهمی بیان فرمودند، که می توان از آن به مؤلفه های انقلابی ماندن تعبیر کرد. پس از رحلت امام خمینی(ره) و جانشینی خلف صالح او، امام خامنه ای(دامت برکاته) در ادامه راه آن شخصیت بزرگ الاهی و سیاسی برای حفظ روحیه انقلابی در جامعه و انقلابی ماندن جامعه به ویژه در حوزه های علمیه و طلاب و فضلا کوشیدند و به اقتضای ورود انقلاب به دهه چهارم و چالش های روبه روی نظام اسلامی و حوزه های علمیه بر تأکیدات خود افزودند که امید می رود با نصب العین قراردادن رهنمودهای امام راحل(ره) و امام خامنه ای، جامعه ما به ویژه حوزه های علمیه همواره حافظ روحیه انقلابی  و انقلاب اسلامی باشند.

مؤلّفه های انقلابی ماندن از منظر امام خمینی(ره)

داشتن شخصیت انقلابی

در بحبوحه مبارزات انقلابی، داشتن شخصیت انقلابی و انقلابی بودن، امری بدیهی برای رسیدن به هدف بود اما در همان سال های ابتدایی انقلاب، هرج و مرج های برخی گروه های تندرو، سبب شد تا امام(ره) در این باره بیاناتی داشته باشند:

«شما خیال نکنید که حالایی که انقلاب شده پس ما هر کاری دلمان می خواهد بکنیم. ضد انقلابی ها جزء شماها می شوند، شما هم نمی شناسید آن ها را، تحریک هم می کنند، می ریزید می شکنید و یک مملکت را این طوری نمایش می دهید که این جا هرج و مرج است، یک مملکت هرج و مرجی است… آداب اسلامی این است که هر کسی موظف بداند خودش را به این که حفظ حدود و ثغور را بکند، نه این که هرکس هر کاری، هر کمیته ای دلش می خواهد هر کاری بکند، از او بپرسند چرا، می گوید انقلاب است. هر پاسداری هر کاری دلش می خواهد بکند از او بپرسند، می گوید این انقلاب است.

 هر جوانی هر کاری می خواهد بکند، بگوید انقلاب است، معنایش این است که اصلاً انقلاب آن هم انقلاب اسلامی هرج و مرج است، انقلاب اسلامی حکومت جنگل است. این غلط است باید موازین داشته باشد.. نه این که هر کسی هر کاری دلش می خواهد بکند و هرکس هر طوری عمل بکند و اسمش هم این است که انقلاب است. انقلاب اسلامی معنایش این است که متحول شده است یک مملکت طاغوتی که هر کس می خواست ظلم بکند، می کرد به اتکال سرنیزه، مبدل شده است به یک مملکت اسلامی که روی موازین اسلامی عمل می شود. موازین اسلامی این است که اگر فرض کنید که یک کسی جرمی کرده است، خودش نمی تواند برود آن جرم را عوض کند.»۴

این بیانات نشان  می دهد که افراد نباید به بهانه انقلابی بودن، قوانین کشور را زیر سؤال ببرند و به دلخواه خویش عمل کنند و با سنگ محک خود، برخی افراد را در دادگاه قضاوت شان از دایره نظام و انقلابی بودن خارج کنند.

توکل به خدا، داشتن ایمان قوی و وحدت

امام خمینی(ره) در دیدار گروهی از مردم فلسطین، لیبی، عراق و مصر در این باره می فرمایند: «ما به قدرت طبیعی بر این مشکلات و بر این مصیبت هایی که وارد شده است فائق نیامده ایم، برای این که قدرت ما به حسب طبیعت قدرت بسیار ناچیزی بود در مقابل قدرت های بسیار بزرگ مثل قدرت آمریکا و قدرت شاه سابق با آن ابزاری که این ها در دست داشتند ما بر این ها غلبه کردیم،  ملت ما در این نهضت پیروز شد، این فقط برای اتکال به خدا بود… .»۵

بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی همچنین در دیدار با جمعی از پاسداران انقلاب اسلامی در باب اهمیت وحدت کلمه می فرمایند: «…برادران من! از یاد نبرید این رمز پیروزی را؛ این وحدت کلمه ای که در تمام اقشار ایران پیدا شد معجزه بود و کسی نمی تواند این را ایجاد کند… .» ۶

ساده زیستی و نفی اشرافیت

یکی دیگر از مؤلفه های انقلابی گری از دیدگاه امام(ره) را می توان ساده زیستی و نفی اشرافیت دانست؛ ایشان در پیامی به مناسبت گشایش دومین دوره مجلس شورای اسلامی تاکید می کنند: «اگر بخواهید بی خوف و هراس در مقابل باطل بایستید و از حق دفاع کنید و ابرقدرتان و سلاح های پیشرفته آنان و شیاطین و توطئه های آنان در روح شما اثر نگذارد و شما را از میدان به در نکند، خود را به ساده زیستن عادت دهید و از تعلق قلب به مال و منال و جاه و مقام بپرهیزید… .»۷

روحیه استقلال طلبی و وابسته نبودن به قدرت های خارجی

یکی از مهم ترین ویژگی های یک فرد انقلابی را می توان داشتن روحیه استقلال طلبی و نداشتن وابستگی به قدرت های خارجی دانست؛ موضوعی که در مصاحبه امام(ره) با خبرگزاری رویترز در سال ۵۷ در نوفل لوشاتو به خوبی مشهود است: «…شاه استقلال سیاسی، نظامی، فرهنگی و اقتصادی ما را از بین برده است و ایران را در همه ابعاد وابسته به غرب و شرق کرده است.»۸

ایشان همچنین در پیامی به طلاب علوم دینی و دانش آموزان و دانشجویان می فرمایند: «در همه حال، شعار ما قطع ایادی اجانب راست و چپ از سر کشور است؛ زیرا رشد و استقلال و آزادی با وجود دخالت اجنبی از هر جنس و مسلک و مکتب، در هر امری از امور کشور، اعم از سیاسی و فرهنگی و اقتصادی و نظامی خواب و خیالی بیش نیست؛ و هر کس در هر مقامی و به هر صورتی اجازه دخالت اجانب را در وطن عزیز ما، چه با صراحت و چه به وسیله طرح هایی که لازمه اش ادامه تسلط اجنبی یا ایجاد تسلط تازه ای باشد بدهد، خائن به اسلام و کشور است، و احتراز از او لازم است؛ زیرا اگر دخالت اجانب خصوصاً امریکا، شوروی، انگلیس وجود داشته باشد، هر رژیمی که روی کار بیاید تنها آلتی خواهد بود برای عقب نگه داشتن ملت و ادامه بدبختی ها و محرومیت ها از یک طرف، و چپاول گری ها و قلدری ها از طرف دیگر. عوض شدن مهره ها گرچه ممکن است موقتاً اوضاع را بهتر از حال حاضر کند، ولی تأثیری در سرنوشت ما ندارد؛ زیرا تمام بدبختی ها و گرفتاری های مسلمین از دخالت اجانب در مقدرات آنان است.»۹

مردمی بودن و خود را از آنان جدا ندانستن

مردمی بودن و خود را از مردم جدانکردن، از دیگر مؤلفه های مورد تاکید امام است که می توان آن را نیز در زمره ویژگی های فرد انقلابی دانست. امام(ره) در دیدار هیات بحرینی و پاسداران می فرمایند: «امروز روزی است که باید حفظ کنید شما اسلام را. حفظ اسلام به این است که اعمالتان را تعدیل کنید، با مردم رفتار خوب بکنید، برادر باشید با مردم، مردم را این طور حساب نکنید. رژیم های سابق مردم را از خودشان جدا می دانستند. آن ها در یک طرف بودند، مردم هم در یک طرف بودند. آن ها مردم را می کوبیدند، مردم هم آن ها را اگر می توانستند.

 امروز که مردم جدا نیستند از پاسداران اسلام، حکومت اسلام که از مردم جدا نیست… از همین مردم و از همین جمعیت است، شما هم از همین مردمید، از همین جمعیتید، شما کاری نکنید که مردم از شما بترسند، شما کاری بکنید که مردم به شما متوجه بشوند، کاری بکنید که مردم محبت به شما بکنند، پشتیبان شما باشند. اگر مردم پشتبیان یک حکومتی باشند، این حکومت سقوط ندارد، اگر یک ملت پشتیبان یک رژیمی باشند، آن رژیم از بین نخواهد رفت… .»۱۰

مؤلفه های انقلابی ماندن از دیدگاه رهبر معظم انقلاب

۱٫ نیفتادن در دام افراط و تفریط

رهبر انقلاب خطاب به طلاب می فرمایند: «از افراط و تفریط باید پرهیز کرد. جوان های انقلابی بدانند همان طور که کناره گیری و سکوت و بی تفاوتی ضربه می زند، زیاده روی هم ضربه می زند؛ مراقب باشید زیاده روی نشود. اگر آن چیزی که گزارش داده شده است که به بعضی از مقدسات حوزه، به بعضی از بزرگان حوزه، به بعضی از مراجع یک وقتی مثلاً اهانتی شده باشد، درست باشد، بدانید این قطعاً انحراف است، این خطاست. اقتضای انقلابی گری این ها نیست. انقلابی باید بصیر باشد، باید بینا باشد، باید پیچیدگی های شرایط زمانه را درک کند. مساله این طور ساده نیست که یکی را رد کنیم، یکی را اثبات کنیم، یکی را قبول کنیم؛ این طوری نمی شود.»۱۱

۲٫ پرهیز از سیاست زدگی

یکی دیگر از ویژگی های فرد انقلابی را با توجه به بیانات مقام معظم رهبری می توان پرهیز از سیاست زدگی دانست. ایشان فرمود ند: «اگر به اسم انقلابی گری، امنیت را از بخشی از مردم سلب کنیم، این هم از مصادیق انحراف از خط امام عزیزمان است. اگر عنوان مجرمانه ای بر حرکتی منطبق شود، دستگاه های مسؤول موظف به پیگیری هستند اما اگر کسی به دنبال براندازی و اجرای دستور دشمن نیست ولی با مذاق و تفکر سیاسی ما مخالف است، نباید عدالت و امنیت را از او سلب و او را زیر پا له کنیم؛ چراکه به فرموده قرآن، مخالفت با یک قوم نباید موجب بی تقوایی و بی عدالتی شود و همه باید در این زمینه ها هوشیار و مراقب باشند.»۱۲

۳ . نداشتن ترس

رهبر معظم انقلاب، نترسیدن را از مؤلفه های انقلابی بودن دانست و در تببین آن فرموده اند: «باید در هر شرایطی در اتخاذ مواضع انقلابی صراحت داشت و صریح و بدون رودربایستی در مقابل دشمن، مواضع انقلاب و مبانی امام بزرگوار را بدون ترس و خجالت بیان کرد… .»۱۳

۴ .حفظ روحیه انقلاب

تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی بر حفظ هویت انقلاب، یکی از دغدغه های مهم رهبری طی  سال های  پس از زعامت ایشان بوده است و بایستی آن را یکی از موضوعات ثابت مطالبات ایشان دانست. برای نمونه، رهبر انقلاب در دانشگاه علم و صنعت در آذر۱۳۸۷ می فرمایند: «آن چه مهم است این است که نظام جمهوری اسلامی یک ساخت حقوقی و رسمی دارد که آن قانون اساسی، مجلس شورای اسلامی، دولت اسلامی، انتخابات ـ  همین چیزهایی که مشاهده می کنید  ـ است، که البته حفظ این ها لازم و واجب است اما کافی نیست. همیشه در دلِ ساخت حقوقی، یک ساخت حقیقی، یک هویت حقیقی و واقعی وجود دارد؛ او را باید حفظ کرد.

 این ساخت حقوقی در حکم جسم است؛ در حکم قالب است، آن هویت حقیقی در حکم روح است؛ در حکم معنا و مضمون است. اگر آن معنا و مضمون تغییر پیدا کند، ولو این ساخت ظاهری و حقوقی هم باقی بماند، نه فایده ای خواهد داشت، نه دوامی خواهد داشت، مثل دندانی که از داخل پوک شده، ظاهرش سالم است؛ با اولین برخورد با یک جسم سخت در هم می شکند. آن ساخت حقیقی و واقعی و درونی، مهم است؛ او در حکم روح این جسم است. آن ساخت درونی چیست؟ همان آرمان های جمهوری اسلامی است؛ عدالت، کرامت انسان، حفظ ارزش ها… ایستادگی در مقابل نفوذ دشمن.»

۵ . استمرار حرکت های انقلابی و دوری از محافظه کاری

مقام معظم رهبری در طول دو سال گذشته بارها بر این نکته تأکید کرده اند که انقلاب و حرکت انقلابی باید باقی بماند. با جست وجویی کوتاه در سخنرانی های ایشان می توان عبارت هایی همچون «من انقلابی ام»، «مجلس خبرگان باید انقلابی بماند» و «در مقابل جریان غیرانقلابی داخل نظام باید ایستاد» را یافت که همگی بر ضرورت استمرار حرکت های انقلابی و دوری از محافظه کاری تأکید دارد.

 ایشان در سخنرانی خود در جمع طلاب و روحانیون به این مسأله اشاره و تأکید کردند: «علت اصلی مخالفت نظام سلطه با جمهوری اسلامی، ایستادگی ایران در مقابل نظام ظالمانه جهانی است. اگر این ایستادگی نباشد، هر اسم و شکلی داشته باشید، نظام سلطه با شما مخالفتی نخواهد داشت.»

۶٫ ترویج و تعمیق تفکر انقلابی

مقام معظم رهبری در این باره فرموده اند: «در اظهاراتی که در منبرها می شود رعایت چند چیز را بکنید: اول نیاز مردم است، امروز مردم به اخلاق و عمق تفکر انقلابی احتیاج دارند، این انقلابی که به وجود آمد بر پایه چه مبانی استوار است؟….باید روی این فکرکنید… .»۱۴

بنابراین اگر انقلاب اسلامی بخواهد به عنوان یک حرکت رو به پیش برای ایجاد یک تمدن اسلامی و بعد استحاله فرهنگ مادی غرب در درون تمدن اسلامی اقدام کند، باید رابطه بین اسلامیت و تمدن و جامعه و دولت اسلامی به لحاظ منطقی حل شود که این کار حوزه های علمیه و شرط انقلابی ماندن حوزه و حکومت است.

 پی نوشت ها:

۱٫ حوزه و روحانیت در نگاه رهبری، بیانات رهبری از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۸، ص۱۱٫

۲٫ فاطمه رجبی، روحانیت ستیزی در تاریخ معاصر ایران، ص۷٫

۳٫ یادداشت رسالت، سیدمهدی میرباقری.

۴٫ صحیفه نور، ج ۱۰ ص۱۳۷٫

۵٫ همان، ج ۵، ص ۲۶۲٫

۶٫ همان، ج ۵، ص۱۴۱٫

۷٫ همان، ج ۱۹، ص۱۱٫

۸٫ همان، ج ۳، ص۱۶۴٫

۹٫ همان،  ج ۲، ص۱۱۳٫

۱۰٫ همان، ج ۷، ص۲۵۳٫

۱۱٫ ۱۳۸۹/۰۷/۲۹٫

۱۲٫ سخنرانی  در حرم امام خمینی (ره)، ۱۳۹۰/۳/۱۴٫

۱۳٫ دیدار رئیس جمهور و هیأت وزیران، ۱۳۹۴/۶/۴٫

۱۴٫ سخنرانی در جمع طلاب و روحانیون مشهد، ۱۳۶۹/۱/۴٫

نویسنده:

هادی مجیدی

فصلنامه فرهنگ پویا شماره ۳۳

انتهای متن/

 

برچسب ها :

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

۱) البرزبان، نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .

۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .

۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .

۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .

۵) در صورت وارد کردن ایمیل خود ، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید .