36E0F6D6 B10D 4F33 944B B04ACFDE425E w1023 r1 s 610x400 300x197 - بررسی پرونده هسته‌ای ایران در جلسه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
دعوا پشت درهای بسته
بررسی پرونده هسته‌ای ایران در جلسه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
صبح ديروز خبر برگزاري جلسه شوراي حکام آژانس بين‌المللي انرژي اتمي پيرامون برنامه هسته‌اي ايران در رسانه ها منتشر شد. اما اين جلسه پشت درهاي بسته برگزار شد و خبري از آن دراختيار رسانه ها قرار نگرفت.

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری البرزبان ، 《دعوا پشت درهای بسته》عنوان گزارش روزنامه رسالت درباره پرونده هسته ایران است که در ادامه آن را میخوانید:

صبح دیروز خبر برگزاری جلسه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیرامون برنامه هسته‌ای ایران در رسانه ها منتشر شد. اما این جلسه پشت درهای بسته برگزار شد و خبری از آن دراختیار رسانه ها قرار نگرفت.
براساس شنیده ها نماینده آمریکا در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در جریان نشست اضطراری این سازمان در وین، ایران را به «اخاذی هسته‌ای» متهم کرد.
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز چهارشنبه به کشورهای عضو این سازمان اعلام کرد ایران با عبور از سقف ۳/۶۷ درصد غنی‌سازی اورانیوم که در توافقنامه برجام قید شده بود، سطح غنی‌سازی خود را به ۴/۵ درصد رسانده است.
تصمیم ایران مبنی بر افزایش ذخایر و سطح غنی‌سازی اورانیوم پاسخی بود به بدعهدی آمریکا و تعلل اروپایی‌ها در برآورده کردن حق ایران به برخورداری از مزایای اقتصادی توافق هسته‌ای.
همزمان نماینده ایران در آژانس انرژی اتمی در اظهاراتی که در مصاحبه با روزنامه آلمانی دی‌زایت بیان کرده است تاکید کرد ایران خواهان ماندن در توافق برجام است. کاظم غریب آبادی گفته است همه چیز می تواند «در عرض یک ساعت» به حالت اول بازگردد، به شرطی که «شرکای حاضر در توافق به تعهدات خود عمل کنند.»
برای بررسی بیشتر این موضوع، رسالت با تعدادی از کارشناسان گفت وگویی ترتیب داده که در ادامه می خوانید.
*فریدون عباسی: گام‌های ایران نشان‌دهنده آن است که دنبال فرجی از عالم غیب است
فریدون عباسی‌دوانی رئیس اسبق انرژی اتمی درگفت‌وگو با «رسالت» ‌اظهار داشت:«در جلسات شورای حکام معمولا مدیرکل آژانس گزارشی از یافته‌های خود به شورا ارائه می‌دهد. این گزارش فصلی است؛ یعنی در هر فصل گزارش‌های جامعی درباره کشورهای مختلف یا ماموریت‌هایی به این سازمان سپرده شده ارائه می‌دهد. پرونده ایران یکی از پرونده‌های همیشه مطرح در شورای حکام است که برای راستی‌آزمایی در آژانس در باره آن صحبت می‌شود.»
او ادامه داد: « پس از برجام با توجه به این که ایران فراتر از آن چیزی که در برجام نوشته شده بود برای خود محدودیت ایجاد و دسترسی‌های فراتر از مقررات را برای آژانس فراهم می‌کند این سازمان گزارش‌های بسیار خوبی از ایران منتشر کرده است.»
عباسی دوانی با اشاره به این که ایران در حال حرکت به سوی کاهش تعهدات برجامی است، افزود: «آژانس برای آنکه کنترل وضعیت را از دست ندهد تا برخی از کشورهای دیگر، اعضا را تحت فشار قرار ندهند، جلسه‌ شورای حکام را پشت درهای بسته برگزار کرد تا بتواند در داخل این جلسه به اجماعی برسند.»
رئیس اسبق انرژی اتمی تصریح کرد: «در این اجماع یکسری نظرات تند مطرح می‌شود یعنی کشورهایی به طرح پیش‌نویس افراطی پرداخته و کشورهای دیگر را تعدیل می‌کنند، اما نه در جهتی که گزارشی بیرون نیاید. شاید این جلسه به صورت غیرعلنی برگزار شد تا بتواند تعادلی برای به اجماع رساندن کشورها صورت گیرد. امکان دارد شورای حکام در ادامه این جلسه بیانیه‌‌ای برای ترغیب ایران به جهت پایبند بودن به تهدات گذشته صادر کند.»
عباسی‌دوانی همچنین درباره گام‌های ایران در راستای کاهش تعهدات برجامی گفت:«این گام‌ها از نظر زمانی بسیار زیاد است. یعنی فرصت‌های زیادی را به کشورهای اروپایی می‌دهد در صورتی که نباید ایران تا این اندازه به آنها فرصت دهد. این موضوع مانند این است که ایران تنها به دنبال فرجی از عالم غیب است.»
رئیس اسبق انرژی اتمی با بیان این که اروپا سقف پروازش مشخص است، تصریح کرد:«منافع اروپا در جهت حرکت به سمت آمریکایی‌هاست، یعنی حتی همراه با چین و روسیه هم نیستند و تنها در جهت آمریکایی‌ها حرکت می‌کنند.»
او در پایان گفت: «اروپا تنها از ایران استفاده می‌کند تا در قسمت‌هایی بتواند استقلال خود از آمریکا را نشان دهد، آنگونه نیست که بخواهد در جهت منافع ایران نظر دهد چرا که به طور کل مبادلات آنها با آمریکایی‌ها بسیار بیشتر است. یعنی ارزش روابط اقتصادی اروپا با آمریکا بسیار بیشتر از روابطش با ما است، بنابراین ایران نباید زیاد دلخوش باشد که اروپاییان به نفع ایران نظر دهند.»
*حسین نوش‌آبادی: آمریکا قصد دارد زمینه را برای خروج سایر اعضا از توافق هسته‌ای فراهم کند
همچنین حسین نوش‌آبادی مشاور سابق وزیر امور خارجه و سفیر سابق ایران در عمان در گفت‌وگو با «رسالت» اظهار داشت:«جمهوری اسلامی ایران پس از خروج غیرقانونی آمریکا از برجام این حق را بر اساس توافق موسوم به برجام برای خود محفوظ می داند که دست به عمل متقابل بزند، اما با صبوری و درایت خود به کشورهای باقیمانده در توافق ۶۰ روز مهلت داد تا تبعات منفی خروج یک جانبه ایالات متحده آمریکا را با پایبندی عملی به برجام و موضوع تحریم خرید نفت و مبادلات تحریم شده بانکی را به نحوی که ایران بتواند از مزایای آن برخوردار شود حل و فصل نماید.»
مشاور وزیر امور خارجه تصریح کرد: «اما متاسفانه کشورهای اروپایی عضو برجام با بهانه‌های واهی از اقدام عملی در انجام تعهدات خود طفره رفتند و هیچ گونه پاسخ عملی به درخواست های قانونی جمهوری اسلامی ندادند و ایران در نهایت با انقضای مهلت دو ماهه با تصمیم شورای عالی امنیت ملی از روز هیجدهم اردیبهشت با متوقف ساختن دو تعهد خود به رهبران پنج کشور آلمان، فرانسه، انگلیس، چین و روسیه و همچنین مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد از این تاریخ اجرای بخشی از تعهدات خود را کاهش می‌دهد.»
او افزود:«این دو اقدام با پایان دادن به محدود نگه داشتن ذخایر اورانیوم غنی شده و ذخایر آب سنگین تولیدی توسط ایران بود که در چارچوب توافق برجام صورت گرفت، لذا افزایش سطح غنی سازی اورانیوم به بیش از ۶۷/۳ دهم درصد و توقف نوسازی راکتور آب سنگین اراک در دستور کار مجدد ایران قرار گرفت.»
نوش‌آبادی گفت:«آژانس بین المللی انرژی هسته ای پس از اعلام ادعای نقض تعهدات توافقات هسته ای از سوی ایران واکنش نشان داد و اظهار داشت ما از تصمیم ایران در خصوص سطح غنی سازی مطلع هستیم و بازرسان آژانس مستقر در ایران موضوع را به مقامات جمهوری اسلامی نیز اعلام کردند و گفتند این اقدام در چارچوب توافق هسته‌ای برجام است و گروه ۱+۴ باید در خصوص تعهدات قانونی خویش عمل کند و تاکید کرد جمهوری اسلامی ایران قصد دارد بین تعهدات و حقوق خود توازن ایجاد کند و اگر طرف های مقابل حقوق ایران در برجام را به رسمیت بشناسند ما نیز به تعهدات خود پایبند خواهیم بود و آن را اجرا خواهیم کرد.»
این دیپلمات ارشد گفت:«مسئولان ارشد کشور همواره اعلام کرده اند جمهوری اسلامی بیش از یک سال از خروج آمریکا از برجام به اروپا فرصت داد تا ساز و کار عملی را برای جبران خسارت های ناشی از نقض تعهد آمریکا به کار گیرد اما هیچ تصمیم جدی از طرف های آنان صورت نگرفت و لاجرم ایران در چارچوب توافق برجام بخشی از تعهدات خود را کاهش داد. متعاقب آن با فشار آمریکا و درخواست این کشور و دبیرخانه آژانس انرژی هسته‌ای در بیانیه‌ای اعلام کرد نشست ویژه شورای حکام در مقر آژانس در وین برگزار می شود و در این بیانیه اعلام شده است که اعضای شورای حکام درباره راستی آزمایی و نظارت برجمهوری اسلامی ایران در پرتو قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) شورای امنیت سازمان ملل بحث و گفت وگو خواهند کرد.»
نوش‌آبادی ادامه داد: «گرچه طبق روال کار شورای حکام، در کل رئیس شورای حکام و هر یک از اعضای این شورای می توانند نشست ویژه شورای حکام را تقاضا کنند و لازم نیست این تقاضا به تایید جایی برسد، اما برای آن است که آمریکا قصد دارد با تحت فشار قرار دادن آژانس و ایجاد هراس بین سایر اعضای باقی مانده برجام از اقدام قانونی جمهوری اسلامی ایران، زمینه را برای خروج سایر اعضا از توافق هسته‌ای فراهم کند و خود را از فشارهای جهانی که ناشی از خروج یک جانبه غیرقانونی است نجات دهد و با کمک سایر اعضای برجام که عمدتا عضو شورای امنیت سازمان ملل هستند پرونده هسته ای ایران را مجددا به شورای امنیت برده و اقدامات تنبیهی را علیه ایران به اجرا بگذارند.»
کارشناس ارشد حقوق بین الملل در پایان گفت:«صرف‌نظر از کوتاهی و ضعف کشورهای اروپایی عضو برجام و نگرانی آنها از مقابله با آمریکا، هیچ یک از این دولت ها مایل به خروج از برجام نیستند و کشورهای چین و روسیه نیز قطعا در مخالفت با سیاست ها و اقدامات یکجانبه آمریکا زیر بار هر تصمیمی نخواهند رفت و با توجه به عضویت دائمی آنان در شورای امنیت سازمان ملل با ایالات متحده همراهی نخواهد کرد.»
**قهرمان پور: آژانس صلاحیت حقوقی برای اظهارنظر درمورد ایران و برجام ندارد
در پایان هم رحمان قهرمان پور، کارشناس امور بین الملل به رسالت گفت:«باید به چند نکته دقت کرد، نخست این که در معاهده برجام نقش محوری و مهمی به آژانس داده نشده است و این بسیار مهم است؛ یعنی آژانس صلاحیت حقوقی برای اظهارنظر درمورد ایران و برجام ندارد. برجام توافقی است که بین پنج کشور با ایران انجام شده و در مکانیزم حل اختلاف برجام اشاره ای به آژانس نشده است، یعنی یک طرف توافق ایران و پنج کشور هستند و اگر آن کشورها اعتراض کنند ابتدا به کمیسیون‌های برجام و بعد به شورای امنیت می رود.»
او ادامه داد:«نکته دوم این است که درحال حاضر در وضعیت فعلی اتحادیه اروپا تصمیمی مبنی بر استفاده از مکانیزم ماشه ندارد. از طرف دیگر روسیه و چین هم تاکنون با آمریکا و اروپا همراهی نکرده اند. روسیه معتقد است آمریکا ابتدا خارج شده و ایران حق دارد واکنش نشان دهد و می توان گفت که موضع حمایت از ایران را داشتند. روس ها در شورای حکام هم نفوذ زیادی دارند اما در این شورا اجماع نظری وجود ندارد تا بتوانند یک تصمیم واحد بگیرند.»
این کارشناس با تشریح وظایف آژانس تاکید کرد: «نکته سوم وظیفه اصلی آژانس است که راستی آزمایی فعالیت کشورهای عضو آژانس بر اساس توافق جامع پادمانی و یا پروتکل الحاقی را شامل می شود. لذا آن ها دستورالعملی در مورد برجام نداشته و آیین نامه ای ندارند که بر اساس آن تصمیم بگیرند که ایران برجام را نقض کرده یا خیر. چیزی که بر اساس اساسنامه خود می توانند انجام دهند انجام راستی آزمایی بر اساس دریافت اطلاعات، صحیح بودن روند فعالیت و ماهیت فعالیت هاست، اما اگر شورای امنیت و طرف مقابل بخواهند آژانس نظر فنی خود را اعلام کند ممکن است به دلیل داشتن مرجعیت فنی گزارش دهد.»
قهرمان پور با ضمن اشاره به برگزاری جلسه شورای حکام پشت درهای بسته، ادامه داد:«باید منتظر بمانیم تا ماهیت و خواسته آمریکا مشخص شود و اینکه آیا اروپا آن هارا همراه می کند یا خیر، یا از آژانس می خواهند که گزارش فنی در مورد فعالیت‌های ایران بدهد. اگر تاکنون خبری بیرون نیامده معنای سیاسی اش این است که در شورای حکام هم به جمع بندی نرسیدند تا بتوانند بر اساس آن اعلام موضع کنند.»
وی در پاسخ به این پرسش که دلیل برگزاری این جلسه را در شورای حکام پشت درهای بسته چه می دانیدگفت: «این مسئله عجیبی نیست، گاهی اوقات کشورها به دلیل اختلافاتی که وجود دارد تلاش می کنند تا جلسات مخفیانه باشد و چون سیستم رای گیری آژانس مبتنی بر اظهار نظر است رای گیری با اجماع است، یعنی اگر یک یا دو کشور هم مخالف باشند تاثیری در رای گیری ندارد. در سیستم اجماعی معمولا کشورها پیش از جلسه سعی می کنند، با یکدیگر چانه‌زنی کرده تا حرفشان در جلسه یکی باشد و اختلاف فاحشی با یکدیگر نداشته باشند، اما چون برای این جلسه وقت کافی نبوده و کشورها زمانی برای رایزنی نداشتند و از طرف دیگر هم اختلاف کشورها در این مورد زیاد است احتمالا ترجیح دادند این اختلافات به سطح شورای حکام کشیده نشود و مطبوعات خبر دار نشوند.»
وی ادامه داد: «شاید ایران یک یا دو هفته دیگر هم با ابتکار عمل فرانسوی‌ها صبر کند. در بیست و چهارم این ماه هم جلسه اتحادیه اروپا در مورد نحوه برخورد با ایران و حفظ برجام برگزار می شود. اگر در این مدت زمان و نهایتا تا آخر تیرماه خبری نشد ایران گام سوم را بر می دارد و به سمت غنی‌سازی ۲۰ درصد حرکت خواهد کرد. در تعریف آژانس غنی سازی اورانیوم پنج درصد جزو URL یا اورانیوم کمتر غنی محسوب می شود اما بیش از پنج درصد اورانیوم بیشتر غنی شده است، بنابراین آن زمان وارد فضای جدیدی خواهیم شد و ممکن است شورای حکام جلسات دیگری برگزار کنند، لذا عبور از پنج درصد یک معنای سیاسی و یک معنای فنی دارد. در معنای سیاسی شاید بین پنج تا هفت درصد فاصله ای نباشد، اما این فاصله در تعریف آژانس با فاصله بین سه تا پنج درصد یکی نیست، و اگر ما به پنج درصد و بالای آن برسیم با شرایط جدی و اروپا هم با شرایط جدیدی روبه رو می شود، اما تمام تلاش اروپا این است که بتواند راه‌حلی پیدا کند و اگر نتوانند در این مرحله راهی پیدا کنند در مرحله بعدی کارشان بسیار دشوار است.»

 

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

۱) البرزبان، نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .

۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .

۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .

۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .

۵) در صورت وارد کردن ایمیل خود ، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید .