13900928112806 PhotoA - نهی از سوگندخوردن در داد و ستدها
نهی از سوگندخوردن در داد و ستدها
این پژوهش با بررسی در سیره علوی تلاش می کند راهبردهای کنترل بازار در سیره ایشان را کشف نماید.

به گزارش پایگاه تحلیلی خبری البرزبانمنابع و سرمایه های اقتصادی، نقش مهمی در توسعه و رشد اقتصادی یک کشور دارند. سیاست ها و اعمال مدیریت های نادرست، ممکن است باعث تخریب و اضمحلال برخی از این سرمایه ها و منابع اقتصادی شود. ممکن است برخی از مسؤولین و زمامداران در تصمیماتی که اخذ می‌ کنند از این منابع و سرمایه ها غفلت نموده یا آن را کم اهمیت قلمداد نمایند. در نتیجه با نادیده انگاشتن آن، مشکلات و معضلاتی را برای مردم و جامعه ایجاد کنند. در همین راستا امام علی(ع) در نامه خود به مالک اشتر سفارش می‌کنند:

باید تلاش تو در آبادانی زمین بیشتر از جمع‌آوری مالیات باشد؛ زیرا مالیات جز با آبادانی فراهم نمی‌شود و کسی که می‌خواهد مالیات را بدون آبادانی مزارع به دست آورد، شهرها را خراب و بندگان خدا را نابود می‌کند و مدیریت وی دوام ندارد (نهج‌البلا‌غه، نامه۵۳).

آبادانی زمین به عنوان بخشی از منابع  و سرمایه های اقتصادی که موجب رشد اقتصادی جامعه می شود از اهمیت بسزایی برخوردار است. ازاین‌رو، در سیره‌ علوی به آن توجه شده و اقدامات مدیریتی را در حیطه و چارچوب آن ترسیم می‌نماید.

در همین راستا وقتی خبردار می‌شوند که «قرظه بن کعب انصاری» زمامدار «بِهقُباذات»(۱)   نسبت به حفظ و احیای منابع طبیعی مانند نهر آب، بی توجهی نموده سریعاً نامه‌ای برای وی ارسال و در آن چنین می‌نگارند:

پس از حمد و سپاس خداوند، به درستی که مردانی  از اهل ذمّه، در قلمروِ حکومتی‌ات گزارش داده‌اند که نهری در سرزمین آنان، از میان رفته و نابود شده است و آنان، دارای حق آبادانی بر مسلمانان هستند. در این‌باره، تو و آنان بررسی کنید. سپس نهر را آباد کرده و آن را مجدداً احیاء نمایید. به جانم سوگند! آبادکردن آنان، برای ما دلپذیرتر است از آنکه بیرون روند یا تهی دست شوند یا از وظیفه آبادی شهرها قصور ورزند (یعقوبی، بی تا، ج۲، ص۲۰۳).

اگرچه ممکن است احیاء و راه‌اندازی نهر، موضوع پیش پا افتاده‌ای قلمداد گردد، ولی همین موضوع ناچیز برای تولید و رونق بازار و رشد اقتصاد یک کشور حائز اهمیت است. ازاین‌رو، نباید از منظر و نگاه مدیران و مسؤولین پوشیده بماند و یا اجرای دیگر برنامه ها موجب بروز آسیب در این منابع و سرمایه های اقتصادی گردد.

امیر مؤمنان علی(ع) حفظ و احیای منابع طبیعی؛ مانند کشاورزی، نهر آب، دام و غیره را مورد توجه قرار داده و با استفاده از راهبرد کنترل تحدیدی به اهمیت آن می‌پردازد. ایشان با التفات به اهمیت منابع اقتصادی و الزامات آن به عنوان بستر رشد اقتصادی، همه کارگزاران و زمامداران را به رعایت آن ملزم می‌نمایند و علاوه بر اختیاراتی که به مأمورین و کارگزاران خویش واگذار نموده‌اند، حفظ و حراست از این منابع را از آنها خواستارند.

 بر این اساس، مدیران؛ اعم از مدیران نظامی، مالی، سیاسی و اداری باید تصیمات و اقداماتی که در راستای پیشبرد اهداف نظام اسلامی انجام می‌دهند، در چارچوب  حفظ منابع و سرمایه های اقتصادی کشور باشد و باید از هر گونه سیاست‌گذاری و اقداماتی که موجب اتلاف منابع می‌گردد اجتناب ورزند.

امام علی(ع) با بکارگیری راهبردهای کنترل تحدیدی، این امکان را به متصدیان اقتصادی و بازاری ها می‌دهد تا در شرایط پیچیده که امکان تعیین شاخص های رفتاری و عملکرد به صورت جزئی و مشخص وجود ندارد با استفاده از اختیارات خود در حیطه های ازپیش تعیین شده فعالیت نمایند. در همین راستا آیات فراوانی در قرآن وجود دارد که احکام فقهی و حقوقی اشیاء، اموال و حقوق اشخاص را تحدید کرده و از تعرض به آن جلوگیری می نماید و برای متعدّیان آن کیفر قضایی و دوزخ قیامت را مقرر کرده است؛ مانند آیات تحریم ربا، تحریم سرقت، تحریم تغییر وصیّت، تحریم تصرف در اموال ایتام و مانند آن (جوادی آملی، ۱۳۸۹(ب)، ص۶۲۱).

 بنابراین، امام علی(ع) با تأکید بر رعایت مساوات و برابری، عدم احتکار و حفظ منابع و سرمایه های اقتصادی در حوزه بازار و فعالیت های اقتصادی، کرانه و حدود رفتار و عملکرد بازاری ها و متصدیان این عرصه را مشخص می نمایند و از این طریق فعالیت های اقتصادی آنها را مورد کنترل قرار می دادند.

۲٫ کنترل تشخیصی

سیستم های کنترل باید مبتنی بر تدوین یک سری شاخص و معیارهای رفتاری و عملکردی باشند تا افراد با درک آن، رفتارها و عملکردهای خود را بر آنها منطبق سازند.

 انتخاب و تدوین یک مجموعه معیار و استانداردهای منسجم و روشن، نقش حیاتی در سیستم کنترل ایفاء می‌کند؛ زیرا استانداردهای عملکرد به عنوان نشانگر روش‌ها و راهنمای عملکرد، کنترل را ممکن می‌نماید؛ چون استانداردها، معیار و ضابطه‌ای برای ارزیابی عملکرد محسوب می‌شوند (Koontz and Weihrich, 2006, P.480). در شرایطی که میزان پیچیدگی پایین و رویکرد به کنترل سازمانی است، کنترل از طریق تعیین شاخص های رفتاری و عملکرد، قابل اجراست.

 

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه

۱) البرزبان، نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .

۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .

۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .

۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .

۵) در صورت وارد کردن ایمیل خود ، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید .